Umlando ngeNduna u-Gwabalanda Mathe * Abantu bakwaMathe esibathola bethe chithi saka kulo lonke elase Afrika esemazansi imvelaphi yabo isenhla nezwe njengabo bonke abaNguni . UKhokho wabo kwakunguThenjwayo . Laba bantu bakwaMathe ababuye baziwe ngokuthi bangaMaNcanana noma bangabakwaNcanana bake bah... qhubeka ufunde »
UMfangilele kaMbhungwana kaNyakazamakhanda wakwaMashazi wayeyiNduna yomuzi weNkosi uMzilikazi owawubizwa ngokuthi kuseNdinaneni. Kusuke kushiwo wona umuzi waseNdinaneni ezithakazelweni zabakwaKhumalo uma kuthiwa “Nina waseNdinaneni”. Abantu bakwaMashazi basengabantu baseMantshalini, base... qhubeka ufunde »
UMkhaliphi woMkhwahla wayengowakwaKhumalo . Uyise kwakunguDlekezela Khumalo . UMkhwahla kwakungeminye yemizi yeSilo uMzilikazi uMzilikazi eyayakhe endaweni eyaziwa ngokuthi kuseMosega namuhla, eNorth West . UMkhaliphi wayeyiNduna yakhona eMkhwahla. Eminye imizi yeNkosi uMzilikazi eyayakhe eMosega kw... qhubeka ufunde »
UNdlunkulu uLozikheyi Dlodlo wayenguNdlunkulu weSilo sakwaBulawayo iSilo uLobhengula kaMzilikazi . Akucaci kahle ukuthi wayezalwe ngamuphi unyaka kodwa yena wakhothama ngowe 1919. Uyise kwakunguNgogo Dlodlo . UNdlunkulu uLozikheyi wayeyiwele nomfwabo uMuntuwani ka Ngogo Dlodlo . ULozikheyi nguyena o... qhubeka ufunde »
UMhlonga kaNkotshana Thebe wayebuye aziwe ngelikaMkhithika Thebe. Le nsizwa yayiqhawe elikhulu lenkosi u-Mzilikazi kaMashobana. UMkhithika Thebe wabamba elikhulu iqhaza ekwakhiweni kwesizwe sikaMthwakazi okuyisizwe esakhiwa yiNkosi uMzilikazi kaMashobana Khumalo. Nansiya isizwe eNingizimu yezwe la... qhubeka ufunde »
UMntwana uMahlahleni Khumalo wayeyindodana yeNkosi u-Mzilikazi kaMashobana.Wayezalwa uNdlunkulu weNkosi uMzilikazi uMaZondo waseMgugudwini . EMgugudwini kwabe kungenye yemizi yeNkosi uMzilikazi. Eminye imizi yeNkosi uMzilikazi kwakuseMhlahlandlela, eNdinaneni, oJingeni , eMkhwahla kanye neminye. Uyi... qhubeka ufunde »
Umlando ngoLotshe noMbambelele Mtshali Lezi izinsizwa zaseMantshalini ezazakhela amagama ngesikhathi sikaZwekufa(De Mfecane Wars) . OLotshe noMbambelele kwakungamadodana kaHlabangane kaKhondlo Mtshali ,sengathi nguLotshe owayemdala . Lezinsizwa zazigqishe noMzilikazi kaMashobana ngesikhathi sikaZw... qhubeka ufunde »
Umlando ngoMhabahaba kaNkwali waBakhwanazi “UMafukula owafukula kwakhwabitha iNkosi! UGwagwa liyagwagwa umbane wezulu! Wena owaciba ngomkhonto kwaphepha iNkosi yabeNtungwa “ Lezi izihasho zikaMhabahaba indodana kaZama kaBebesi wakwaMkhwanazi . UMhabahaba wayengelinye lamaqhawe kaMzilikazi Khumal... qhubeka ufunde »
UMagqekeni kaMagogo iqhawe lakwaSithole UMagqekeni ungomunye wabantu abawunothisa kakhulu umlando wabakwaSithole . Le nsizwa yabe iyisethenjwa nesilomo esikhulu seSilo saseMhlahlandlela iSilo uMzilikazi kaMashobana ,yayibuye ibe yinduna yomuzi waseGabeni owawakhe eTswenyane , eNorth West lapho kwake... qhubeka ufunde »
UMtshede [Robert Moffart] UMngisi uRobert Moffart wayengumngane omkhulu weNkosi yabeNtungwa nabeThwakazi inkosi uMzilikazi kaMashobana Khumalo. URobert Moffart wazalelwa kwelamaNgisi endaweni yaseOmiston ,East Lothian ,eScotland ngowe-1783 [Kodwa uWikipedia uthi wazalwa ngowe1795].Le nsiwa yakwaMoff... qhubeka ufunde »